Kütüphane: Feniletil alkol

Feniletil alkol

Feniletil alkol (2-feniletanol), gülün ballı ve tatlı gövde kokusunu veren uçucu bir alkoldür. Payı gül ürününe göre değişir: çözücüyle alınan gül absolüsünde (mumlardan arındırılmış gül özütü) 78,4 % ölçülmüş, distile gül yağında ana bileşen sitronellol ve geraniol çıkmıştır [1]. Feniletil alkol suda kısmen çözündüğü için distilasyon sırasında gül suyuna geçer [2]. Aynı molekül şarap, çay, bal ve kakaoda da doğal olarak bulunur [3]. Parfüm ve kozmetik üreticisi onu gül karakterinin gövdesi olarak, gıda üreticisi gül aroması olarak alır.

Gülün neresinde, ne kadar var?

Taç yaprakta, ama hangi ürüne geçtiği yönteme bağlıdır. Yağ gülü (Rosa × damascena) taze taç yapraklarından üç ana ürün alınır. Buhar ya da su distilasyonuyla gül yağı (piyasada rose otto) ve yan ürün olarak gül suyu (hidrosol), çözücüyle çekmeyle konkret (mumlu ham özüt), konkretin etanolle arıtılmasıyla absolü. Aynı genotipin İran'da dört bölgeden alınan çiçeğinde yağ verimi 0,03 ile 0,04 %, konkret verimi 0,29 ile 0,40 %, absolü verimi 0,07 ile 0,19 % ölçülmüştür [4]. Konkretten absolüye geçişte verim 58 ile 64 % arasında bulunmuştur [5]. Başka ölçümlerde gül yağı verimi 0,015 ile 0,05 % arasında kalmıştır [6], [7].

Feniletil alkol suya gider. Distile gül yağında feniletil alkol beş çeşitte 0,1 ile 0,4 % [6], Yunanistan'da 0,97 % ölçülmüştür [2]. Aynı çalışma Bulgar gül yağında 0,1 %'in altında bildirmiştir [2]. Kuzeybatı Bulgaristan'da yeni bir bölgenin yağında 4,0 ile 4,2 % çıkmıştır [8]. Gül suyunda tablo tersine döner. Gül suyunun uçucu bileşenlerinin 86,5 %'i [2] ve 90,2 %'si [9] feniletil alkol olarak ölçülmüştür. Bulgaristan'da farklı gül türlerinden (damascena, alba, centifolia ve melezler) üretilen yedi gül suyunda pay 27,5 ile 69,9 % arasında değişmiştir [7]. Gül suyunda litre başına 455 ile 527 mg feniletil alkol bulunmuştur [9].

Konkret ve absolüde kalır. Dört bölgeden alınan konkrette feniletil alkol 44,5 ile 47,2 % ölçülmüştür. Aynı çalışmanın absolüsünde feniletil alkol, sitronellol ve öjenol türü bileşenler birlikte toplamın 60 %'ını aşmıştır [4].

Distile yağda sıra farklıdır. Türkiye'de 1990 ve 1991'de kooperatif ve özel fabrikalardan alınan 15 gül yağı incelenmiştir. Sitronellol 24,5 ile 43,0 %, geraniol 2,1 ile 18,0 %, nerol 0,8 ile 7,6 % ölçülmüştür. Nonadekan (mum hidrokarbonu, katı parafin) 6,4 ile 19,0 % çıkmıştır [10]. Bulgaristan'da sitronellol 30,2 ile 31,2 %, geraniol 20,6 ile 21,2 % bulunmuştur [8]. Farklı türlerden yedi Bulgar yağında geraniol 15,9 ile 34,0 %, sitronellol 6,7 ile 28,7 % arasında değişmiştir [7].

Hasat ve işleme oranı değiştirir. Bir çalışmada çiçeğin uçucu bileşenlerinin beşte dördü gelişme evresine, beşte üçü günün saatine göre değişmiştir [11]. Aynı bahçede mayıs sonundan haziran ortasına doğru yağ oranı düşmüş, geraniol, nerol ve feniletil alkol payı 24 Mayıs hasadında en yüksek çıkmıştır. Taç yaprak distilasyondan önce bekletilip fermente olunca yağ oranı düşmüş, sitronellol/geraniol oranı 0,6'dan 10,3'e çıkmıştır [12]. Mayıs boyunca beş hasatta sitronellol 35,9 %'dan 17,6 %'ya inmiş, nonadekan 4,1 %'den 11,7 %'ye çıkmıştır [13]. Distilasyon süresi de payı değiştirir: süre uzadıkça feniletil alkol ile sitronellol ve nerol payı önce artmış, sonra düşmüştür [14]. Miktar gülün adından ya da ülkesinden değil, ürünün türünden ve ölçümden anlaşılır.

Feniletil alkol, sitronellol, metilöjenol: fark ne?

MolekülCASFormülMolar kütle (g/mol)XLogPPubChem
Feniletil alkol60-12-8C₈H₁₀O122,21,46054
Sitronellol106-22-9C₁₀H₂₀O156,33,28842
Geraniol106-24-1C₁₀H₁₈O154,32,9637566
Nerol106-25-2C₁₀H₁₈O154,32,9643820
Öjenol97-53-0C₁₀H₁₂O₂164,22,03314
Metilöjenol93-15-2C₁₁H₁₄O₂178,22,57127
Gül oksit16409-43-1C₁₀H₁₈O154,32,927866
Nonadekan629-92-5C₁₉H₄₀268,59,912401

Değerler PubChem'den alınmıştır. XLogP maddenin yağa mı suya mı yakın olduğunu gösterir. Değer büyüdükçe yağı sever. Feniletil alkol 1,4 ile tablodaki en suya yakın moleküldür: litre suda yaklaşık 22 g çözünür [3]. Distilasyonda gül suyuna geçmesinin nedeni budur [2]. Sitronellol ve geraniol 3,2 ve 2,9 ile yağda kalır, gül yağının gövdesini onlar oluşturur [1]. Nonadekan 9,9 ile suyla hiç ilgisi olmayan bir mum hidrokarbonudur. Distile gül yağının soğukta katılaşan mum kısmı bu hidrokarbonlardan oluşur [15].

Metilöjenol doğal, ama sınırlı. Metilöjenol gül yağında ve absolüsünde doğal olarak bulunur [5], [16]. Çiçek yerine açılmamış tomurcuk distile edildiğinde yağdaki metilöjenol beş kattan fazla azalmış, ana bileşenlerin oranı korunmuştur. Tam açmış çiçeğin yalnız taç yaprakları distile edildiğinde azalma yaklaşık iki kat olmuştur [16]. Geç budanan bitkilerin yağında da düşmüştür [15]. Bir hasat izlemesinde hiç saptanmamıştır [13]. Kozmetik ve gıda sınırları "Formülde nasıl davranır?" bölümünde.

Ne için kullanılıyor?

Kozmetik ve parfüm: gül karakterinin gövdesi. Feniletil alkol parfüme gül kokusunun gövdesini verir, en çok ince parfümde kullanılır. Gül absolüsü laboratuvarda bazı bakterilerin yüzeye tutunmasını da azaltmıştır. İnce parfümde (alkol bazlı parfümde) koku maddesi olarak piyasadaki kullanımların üst ucu 1,4 %'tür [3]. Gül absolüsü Pseudomonas aeruginosa'da (yaygın bir bakteri) biyofilm (bakterilerin yüzeye yapışıp oluşturduğu tabaka) oluşumunu azaltmıştır. Aynı çalışmada hacimce 0,5 % absolü bir başka bakterinin mor pigment üretimini (bakterilerin birbirine sinyal vermesinin göstergesi) 98,1 %, feniletil alkolün kendisi 62,5 % düşürmüştür [17].

Oda kokusu ve aromaterapi ürünleri: insanda işe yaramıştır. Gül kokusu oda kokusunda ve aromaterapi ürününde yatıştırıcı olarak kullanılır. Hastanede koklatılan gül yağı kaygıyı azaltmış, uyku kalitesini iyileştirmiştir. Çalışmalar distile gül yağıyla yapılmıştır. Burun ameliyatı bekleyen 99 hastada 15 dakikalık gül yağı difüzyonu (havaya yayılması) kaygı puanını kontrol grubuna (gül yağı verilmeyen gruba) göre yaklaşık altıda bir düşürmüştür [18]. Yanık hastası 120 kişiye pansumandan bir saat önce 40 %'lik gül yağı koklatılmıştır. Pansuman sırasındaki ağrı ve o anki kaygı plaseboya (etkisiz karşılaştırma ürünü) ve kontrole göre düşmüştür [19]. Ameliyathane personeli 80 kişide 30 gece yastık kenarına damlatılan gül yağı kaygı ve uyku kalitesi puanlarını plaseboya göre iyileştirmiştir [20].

Gıda ve içki: aroma. Gıdada feniletil alkol gül aroması olarak kullanılır ve aroma maddesi olarak güvenli sayılır. Gül yağı gıdada mikrop gelişimini baskılamada da denenmiştir. ABD aroma sanayisinin uzman kurulu feniletil alkolü ve akraba bileşiklerini (yapıca yakın bileşikleri) aroma maddesi olarak yeniden güvenli saymıştır. Gerekçesinde geleneksel gıdalardan gelen doğal alımın aroma olarak katılan miktardan fazla olduğunu yazmıştır [21]. Feniletil alkolü 70 % taşıyan bir gül yağı Salmonella enterica'nın (gıda zehirlenmesine yol açan bakteri) üremesini 0,25 mg/mL ile yarıya indirmiştir. Aynı yağ buharıyla kivi ve muz üzerinde mikrop gelişimini baskılamış, vakumda pişirilmiş (poşette düşük sıcaklıkta pişirilmiş) patlıcanda depolama boyunca Salmonella'yı engellemiştir [22]. Distile gül yağı siklodekstrinle (halka biçimli şeker, molekülü içine alır) kapsüllenip içeceğe katıldığında beğeni puanı serbest yağa göre yüksek çıkmıştır [23].

Yüzde 1 mi, yüzde 78 mi: hangi gül ürünü?

BiçimNasıl elde edilirFeniletil alkolYanında ne gelir
Gül yağıtaze taç yaprağın buhar ya da su distilasyonu0,1 ile 0,4 % [6], 0,97 % [2], 4,0 ile 4,2 % [8]sitronellol, geraniol, nerol, mum hidrokarbonları [8], [10]
Gül suyudistilasyonun sulu yan ürünüuçucu bileşenlerin 86,5 ile 90,2 %'si [2], [9], litrede 455 ile 527 mg [9]geraniol 13,7 ile 28,7 %, sitronellol ve nerol 4,6 ile 17,4 % [7]
Konkrettaze taç yaprağın çözücüyle çekilmesi, çözücü uçurulur44,5 ile 47,2 % [4]bitki mumları ve pigmentler, çözücü kalıntısı çözücüye bağlıdır
Absolükonkretin soğukta etanolle arıtılması, mumlar ayrılır78,4 % [1], sitronellol ve öjenol türü bileşenlerle birlikte 60 %'ın üstü [4]sitronellol, geraniol, nerol, öjenol, metilöjenol, benzil alkol, nonadekan [5], E vitamini ve karoten [1]

Gül ürünleri yenebilir bir yağ içinde seyreltilerek de satılır. Oranın neye göre verildiği, gül fraksiyonuna mı yoksa seyreltilmiş ürüne mi, ürün belgesinde yazar.

Neden gül absolüsü? Parfüm üreticisi için cevap bütündür. Absolü feniletil alkolün yanında sitronellol, geraniol, nerol, öjenol ve benzil alkolü getirir [5]. Distile gül yağının koku analizinde gül oksit, öjenol, benzil alkol ve beta-iyonon belirleyici bulunmuştur, öjenol ve benzil alkol absolüde de vardır [5], [24]. Gıda üreticisi için cevap karakterdir. Beş gül türünün distile yağını koklayan bir panel kokuyu bal, tatlı, baharatlı, meyvemsi, çiçeksi ve yeşil gibi on nitelikle tanımlamış, 39 belirleyici bileşen bu niteliklerle eşleştirilmiştir [25].

Seçim dört soruya bağlıdır.

  • Hangi karakter isteniyor? Ballı, tatlı gövde feniletil alkolden gelir. Bu gövde absolüde [1] ve gül suyundadır [2], [9], distile yağda değil. Sitronellol ve geraniol ağırlıklı karakter distile yağdadır [8], [10].
  • Ürün sulu mu, yağlı mı? Feniletil alkol suda kısmen çözünür [2], absolü yağ fazında kalır. Sulu üründe absolü emülsiyonla girer ve feniletil alkol su fazına geçer. Yağlı üründe absolü ve seyreltilmiş biçimler doğrudan karışır.
  • Ne kadar lazım? Bir absolü 78,4 % feniletil alkol taşıyorsa [1] ve parfüme 1 % katılıyorsa üründe 7,8 g/kg feniletil alkol olur. Rakamlar örnektir.
  • Fiyat. Kilogram fiyatı tek başına kıyaslanmaz. Hedef feniletil alkolse absolü ile distile yağ arasında kilogram-molekül farkı 80 ile 800 kat arasındadır, absolüdeki paya karşı 0,1 ile 0,97 % [1], [2], [6]. Hedef sitronellol ve geraniolse hesap tersine döner [8], [10]. Önce karakter belirlenir, fiyat ona göre kıyaslanır.

Analiz raporu nasıl okunur?

Yöntem. Gül ürünleri gaz kromatografisiyle (GC, uçucu karışımı bileşenlerine ayırıp her birinin payını ölçen yöntem) ölçülür. Bileşenler kütle spektrometresiyle (her maddeyi kütle parmak izinden tanıyan dedektör) tanınır. Yüzdeler çoğu zaman bileşenlerin birbirine göre payıdır (alan normalizasyonu). Bir çalışma Bulgar absolüsünde 132 bileşen tanımlamıştır [26]. Gül suyundaki feniletil alkol sıvı kromatografisiyle (HPLC) doğrudan ölçülür [9].

Oran üründen ürüne değişir; belgedeki ölçüm okunur. Tayland'da distile edilen üç çeşitte feniletil alkol 57,6 ile 61,1 % ile ana bileşen çıkmıştır [27]. Lübnan'da distile edilen yağda 28,5 % ölçülmüştür [28]. Ürünün hangi biçim olduğunu feniletil alkol, sitronellol ve geraniol satırları birlikte söyler.

Spesifikasyon ile sonuç ayrı şeylerdir. Spesifikasyon üreticinin sözüdür, ölçülen değer o partinin sonucudur. Teknik veri formu (TDS) genel belgedir, analiz sertifikası (CoA) partiye aittir.

Kaliteyi ne gösterir?

Mum hidrokarbonları. Nonadekan ve henikosan distile gül yağının satırlarıdır [10]. Absolüde etanol arıtması mumların çoğunu ayırır, absolüde de nonadekan bildirilmiştir [5]. Yüksek mum satırı distile yağı gösterir.

Çözücü kalıntısı ve hammadde testleri. Konkret çözücüyle, absolü etanolle alınır [5]. Kalıntı, ekstraksiyon çözücüsüne bağlıdır. CO₂ ekstraksiyonunda organik çözücü kullanılmaz; yardımcı çözücü (etanol) kullanıldıysa teknik veri sayfasında etanol kalıntısı satırı bulunur. Bitkisel hammaddede pestisit ve ağır metal sonuçları teknik veri sayfasında (TDS) yer alır.

Formülde nasıl davranır?

Su ve ısı. Feniletil alkol suda kısmen çözünür ve 220 °C dolayında kaynar [3]. Emülsiyonda su fazında bulunur, koku ve tat sudan salınır. Siklodekstrinle kapsüllenmiş feniletil alkolün ısıya dayanıklılığı artmış, buharlaşması yavaşlamıştır [29].

Hava ve ışık. Kapalı ve dolu kapta, serin ve karanlıkta saklanır. Açılan kap kısa sürede tüketilir.

Güvenlik değerlendirmesi: feniletil alkole derişim sınırı. Koku maddesi güvenlik değerlendirmesi bitmiş üründe en yüksek kabul edilebilir derişimleri verir. İnce parfümde 4,0 %, vücut losyonunda 1,0 % [3].

Kozmetik etiketi: feniletil alkol listede değil, gül ekstraktı listede. Feniletil alkol Avrupa Birliği'nin kozmetikte etikete yazılması zorunlu koku alerjenleri listesinde yer almaz. Gül çiçeği yağı ve ekstraktı (Rosa damascena) 2023'te bu listeye eklenmiştir. Absolüyle birlikte gelen sitronellol, geraniol, öjenol, benzil alkol ve farnesol listede zaten vardı. Kalıcı üründe 0,001 %, durulanan üründe 0,01 % eşiğini aşan alerjenin adı etikette yazılır ve bu yükümlülük yeni ürünler için 31 Temmuz 2026'da başlamıştır [30].

Metilöjenol sınırı: kozmetikte ve gıdada. Metilöjenol kozmetiğe de gıdaya da kendisi olarak katılmaz. Sınır doğal esans ve aromayla gelen miktar içindir. Avrupa Birliği kozmetikte bitmiş ürün için üst sınır verir. İnce parfümde 0,01 %, tuvalet suyunda (eau de toilette) 0,004 %, parfüm kreminde 0,002 %, durulanan üründe 0,001 %. Diğer kalıcı üründe ve ağız bakımında sınır 0,0002 %'dir [31]. Gıdada en yüksek düzeyler mg/kg olarak süt ürünlerinde 20, et ürünlerinde 15, balık ürünlerinde 10, çorba ve soslarda 60, hazır tuzlu atıştırmalıkta 20, alkolsüz içecekte 1'dir [32]. Gül ürününün metilöjenol satırı ile kullanım oranı çarpılır, sonuç bu sınırlarla karşılaştırılır.

Güvenlik belgesi. Ekstraktla çalışırken ürünün güvenlik bilgi formuna (SDS) uyulur. Taşıma ve depolama sınıfı SDS'ten okunur.

Kaynaklar

  1. Ulusoy S., Boşgelmez-Tınaz G. et al. (2009). Tocopherol, Carotene, Phenolic Contents and Antibacterial Properties of Rose Essential Oil, Hydrosol and Absolute. Current Microbiology. https://doi.org/10.1007/s00284-009-9475-y
  2. Magiatis P., Paraschos S. et al. (2008). Chemical analysis of high quality rose oil, rose water and rose vinegar from Greece using enantiomeric gas chromatography-mass spectrometry. Planta Medica. https://doi.org/10.1055/s-0028-1084966
  3. Api A., Bartlett A. et al. (2024). RIFM fragrance ingredient safety assessment, phenethyl alcohol, CAS Registry Number 60-12-8. Food and Chemical Toxicology. https://doi.org/10.1016/j.fct.2024.114820
  4. Yaghoobi M., Moridi Farimani M. et al. (2022). Chemical analysis of Iranian Rosa damascena essential oil, concrete, and absolute oil under different bio-climatic conditions. Industrial Crops and Products. https://doi.org/10.1016/j.indcrop.2022.115266
  5. Aydinli M., Tutaş M. (2003). Production of rose absolute from rose concrete. Flavour and Fragrance Journal. https://doi.org/10.1002/ffj.1138
  6. Kumar R., Sharma S. et al. (2014). Evaluation of several Rosa damascena varieties and Rosa bourboniana accession for essential oil content and composition in western Himalayas. Journal of Essential Oil Research. https://doi.org/10.1080/10412905.2013.829004
  7. Dobreva A., Nedeva D. et al. (2023). Comparative Study of the Yield and Chemical Profile of Rose Oils and Hydrosols Obtained by Industrial Plantations of Oil-Bearing Roses in Bulgaria. Resources. https://doi.org/10.3390/resources12070083
  8. Atanasova T., Kakalova M. et al. (2016). Chemical composition of essential oil from Rosa Damascena mill., growing in new region of Bulgaria. Ukrainian Food Journal. https://doi.org/10.24263/2304-974x-2016-5-3-8
  9. Lei G., Wang L. et al. (2015). Fast Quantification of Phenylethyl Alcohol in Rose Water and Chemical Profiles of Rose Water and Oil of Rosa damascena and Rosa rugosa from Southeast China. Journal of Liquid Chromatography & Related Technologies. https://doi.org/10.1080/10826076.2014.976710
  10. Bayrak A., Akgül A. (1994). Volatile oil composition of Turkish rose (Rosa damascena). Journal of the Science of Food and Agriculture. https://doi.org/10.1002/jsfa.2740640408
  11. Rusanov K., Kovacheva N. et al. (2011). Traditional Rosa damascena flower harvesting practices evaluated through GC/MS metabolite profiling of flower volatiles. Food Chemistry. https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2011.05.132
  12. Baydar H., Baydar N. (2005). The effects of harvest date, fermentation duration and Tween 20 treatment on essential oil content and composition of industrial oil rose (Rosa damascena Mill.). Industrial Crops and Products. https://doi.org/10.1016/j.indcrop.2004.04.004
  13. Izgi M. (2022). Effect of Different Harvest Dates to Essential Oil Components of Oil-Bearing Rose (Rosa damascena Mill.) in Mardin. Journal of Essential Oil Bearing Plants. https://doi.org/10.1080/0972060x.2022.2058330
  14. Sharma S., Kumar R. (2018). Influence of Harvesting Stage and Distillation Time of Damask Rose (Rosa damascena Mill.) Flowers on Essential Oil Content and Composition in the Western Himalayas. Journal of Essential Oil Bearing Plants. https://doi.org/10.1080/0972060x.2017.1399089
  15. Erbaş S., Kazaz S. et al. (2022). Effects of Top-Pruning Time on Fresh Flower Yield, Rose Oil Content and Compounds in Oil-Bearing Rose (Rosa damascena Mill.). Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. https://doi.org/10.19113/sdufenbed.1021987
  16. Rusanov K., Kovacheva N. et al. (2012). Reducing methyl eugenol content in Rosa damascena Mill rose oil by changing the traditional rose flower harvesting practices. European Food Research and Technology. https://doi.org/10.1007/s00217-012-1703-1
  17. Çevikbaş H., Ulusoy S. et al. (2024). Exploring rose absolute and phenylethyl alcohol as novel quorum sensing inhibitors in Pseudomonas aeruginosa and Chromobacterium violaceum. Scientific Reports. https://doi.org/10.1038/s41598-024-66888-z
  18. Dagli R., Avcu M. et al. (2019). The effects of aromatherapy using rose oil (Rosa damascena Mill.) on preoperative anxiety: A prospective randomized clinical trial. European Journal of Integrative Medicine. https://doi.org/10.1016/j.eujim.2019.01.006
  19. Sadeghi N., Azizi A. et al. (2020). The effect of inhalation aromatherapy with damask rose essence on pain intensity and anxiety in burned patients: A single-blind randomized clinical trial. Burns. https://doi.org/10.1016/j.burns.2020.05.006
  20. Mahdood B., Imani B. et al. (2022). Effects of Inhalation Aromatherapy With Rosa damascena (Damask Rose) on the State Anxiety and Sleep Quality of Operating Room Personnel During the COVID-19 Pandemic: A Randomized Controlled Trial. Journal of PeriAnesthesia Nursing. https://doi.org/10.1016/j.jopan.2021.09.011
  21. Adams T., Cohen S. et al. (2005). The FEMA GRAS assessment of phenethyl alcohol, aldehyde, acid, and related acetals and esters used as flavor ingredients. Food and Chemical Toxicology. https://doi.org/10.1016/j.fct.2004.11.013
  22. Verešová A., Vukic M. et al. (2024). Chemical Composition, Biological Activity, and Application of Rosa damascena Essential Oil as an Antimicrobial Agent in Minimally Processed Eggplant Inoculated with Salmonella enterica. Foods. https://doi.org/10.3390/foods13223579
  23. Hadian Z., Kamalabadi M. et al. (2023). Preparation, characterization, and antioxidant activity of β-cyclodextrin nanoparticles loaded Rosa damascena essential oil for application in beverage. Food Chemistry. https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2022.134410
  24. Xiao Z., Li J. et al. (2017). Verification of key odorants in rose oil by gas chromatography−olfactometry/aroma extract dilution analysis, odour activity value and aroma recombination. Natural Product Research. https://doi.org/10.1080/14786419.2017.1303693
  25. Xiao Z., Luo J. et al. (2018). Characterization of key aroma compounds from different rose essential oils using gas chromatography-mass spectrometry, gas chromatography–olfactometry and partial least squares regression. Natural Product Research. https://doi.org/10.1080/14786419.2017.1389933
  26. Nedeltcheva-Antonova D., Stoicheva P. et al. (2017). Chemical profiling of Bulgarian rose absolute (Rosa damascena Mill.) using gas chromatography–mass spectrometry and trimethylsilyl derivatives. Industrial Crops and Products. https://doi.org/10.1016/j.indcrop.2017.06.007
  27. Charoimek N., Sunanta P. et al. (2024). Pharmaceutical Potential Evaluation of Damask Rose By-Products from Volatile Oil Extraction. Plants. https://doi.org/10.3390/plants13121605
  28. Zgheib R., Najm W. et al. (2020). Essential Oil Chemical Composition of Rosa corymbifera Borkh., Rosa phoenicia Boiss. and Rosa damascena Mill. from Lebanon. Journal of Essential Oil Bearing Plants. https://doi.org/10.1080/0972060x.2020.1843544
  29. Yang Z., Yao X. et al. (2016). Preparation and release behaviour of the inclusion complexes of phenylethanol with β-cyclodextrin. Flavour and Fragrance Journal. https://doi.org/10.1002/ffj.3302
  30. Avrupa Komisyonu (2023). Commission Regulation (EU) 2023/1545 of 26 July 2023 amending Regulation (EC) No 1223/2009 as regards labelling of fragrance allergens in cosmetic products. Official Journal of the European Union. https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2023/1545/oj
  31. Avrupa Parlamentosu ve Konseyi (2009). Regulation (EC) No 1223/2009 on cosmetic products, Annex III, entry 102 (methyleugenol). Official Journal of the European Union. https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2009/1223/oj
  32. Avrupa Parlamentosu ve Konseyi (2008). Regulation (EC) No 1334/2008 on flavourings and certain food ingredients with flavouring properties for use in and on foods, Annex III, Part A and Part B. Official Journal of the European Union. https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2008/1334/oj