Kütüphane: TDS, SDS, CoA

TDS, SDS, CoA

Bir ekstrakt alırken tedarikçiden üç belge gelir. TDS (teknik veri sayfası) ürünün ne olduğunu söyler. SDS (güvenlik bilgi formu) ürünün nasıl taşınıp saklanacağını söyler. CoA (analiz sertifikası) o partinin ne ölçüldüğünü söyler. Üçü farklı soruya cevap verir ve en sık karıştırılan nokta şudur: TDS'teki sayı bir sınırdır, CoA'daki sayı bir ölçümdür. TDS "linalool en az 25 %" der, CoA "linalool 31,2 %" der. İkisi çelişmez: biri sınır, öteki o partinin ölçümüdür. Rakamlar örnektir.

Üç belge ne anlatır?

TDS ürünün kalıcı tanımıdır. Üründe hangi bileşen hangi oranda olmalı, bu nasıl ölçülür, ürün nasıl görünür, ne kadar dayanır, nasıl saklanır, nerede kullanılır, hepsi TDS'te yazar. Sayılar alt ya da üst sınırdır, "en az 25 %" ya da "en çok 0,5 %" gibi. Belge partiye bağlı değildir, ürün değişmedikçe aynı kalır. Ürünün INCI adı (kozmetik bileşen adı) ve CAS numarası (maddenin uluslararası kimlik numarası) da burada yazar.

SDS taşıma, depolama ve acil durum içindir. Avrupa Birliği'nde biçimi tüzükle sabittir: 16 bölüm, her tedarikçide aynı sırayla [1]. Alıcının en çok baktığı bölümler 2 (tehlike sınıfı ve tehlike işaretleri), 7 (elleçleme ve depolama, elleçleme varilin açılıp aktarılmasıdır), 9 (fiziksel özellikler) ve 14 (taşıma) bölümleridir [1]. Belgeyi yetkin bir kişi hazırlar. Düzenleme tarihi ilk sayfada yazar, yeni sürümde değişiklikler genellikle 16. bölümde belirtilir [1]. Amaçlarından biri işverenin işyerinde tehlikeli kimyasal olup olmadığını görmesi ve çalışana yönelik riski değerlendirmesidir [1]. "MSDS" aynı belgenin eski adıdır.

CoA partinin karnesidir. Her partiyle ayrı gelir. Üstünde parti (lot) numarası, üretim tarihi, her ölçüm için yöntem adı, TDS'teki sınır ve o partide ölçülen değer yan yana yazar. Sertifikayı çoğu zaman üreticinin kendi laboratuvarı düzenler ve sorumlu kişi imzalar. Dış laboratuvara yaptırılan ölçüm ayrı bir raporla gelir. Sertifikalar birikince partiden partiye değişim de görünür. Bir ilaç geliştirme çalışması, üç yardımcı maddenin yıllar içinde biriken tedarikçi sertifikalarını toplamış ve partiden partiye değişimi deney yapmadan bu sayılardan okumuştur [2].

Hangi soruya hangisi cevap verir?

SoruBelgeNerede
Ürün formülüme uyar mı, sınırları ne?TDSsınır tablosu
Bu parti sınırı tutuyor mu?CoA"ölçülen" sütunu, parti numarası
Raf ömrü ne, nasıl saklanır?TDS (+ CoA üretim tarihi)saklama ve raf ömrü satırı
Dökülürse ne yapılır, depoda nasıl tutulur?SDS6. ve 7. bölüm
Kamyona, gemiye nasıl yüklenir, UN numarası (taşımada tehlikeli madde kodu) ne?SDS14. bölüm
Tehlike işareti ve uyarı sözü ne?SDS2. bölüm
Parlama noktası ne?SDS9. bölüm
Çözücü kalıntısı var mı?CoA"residual solvents" satırı
INCI adı, CAS numarası, köken?TDSkimlik satırları

Çözücü kalıntısı satırının nasıl okunduğu ayrı sayfada anlatılır: çözücü kalıntısı.

SDS'teki "yanıcı" sözü ne demek?

SDS maddeyi varildeki saf hâliyle anlatır. Uçucu yağlar ve terpen (kokulu bileşen) ekstraktları ısınınca tutuşabilen buhar verir. Parlama noktası, sıvının üstündeki buharın bir kıvılcımla tutuştuğu en düşük sıcaklıktır ve SDS'in 9. bölümünde yazar [1]. Çay ağacı yağında 56 ile 60 °C arasındadır ve bu onu yanıcı sıvı sınıfına sokar [3]. Bu yüzden uçucu yağların çoğu güvenlik formunda "yanıcı sıvı" olarak görünür.

Sınıf ürünün kalitesini değil, depodaki davranışını anlatır. Sınıf belli olunca 2. bölümdeki tehlike işareti, uyarı sözü ve tehlike cümleleri ondan çıkar [1]. Bu sınıf varilin nasıl depolanacağını söyler: ateş kaynağından uzak, kapalı kapta, serin yerde. Ürünü binde bir oranında alan bitmiş ürün ayrı değerlendirilir. Karışımın kendi tehlikesi kendi formunun 2. bölümünde verilir [1].

CoA nasıl okunur?

Önce sınır ve ölçüm yan yana okunur. Her satırda üç şey olmalı: yöntem adı, TDS'teki sınır, bu partide ölçülen değer. Ölçülen değer sınırın içindeyse parti uygundur. "Tespit edilmedi" yazan satırda tespit limiti (cihazın görebildiği en düşük düzey) de yazmalıdır, yoksa satır bir şey söylemez.

Parti numarası üç yerde aynı olmalıdır. Sertifikadaki parti numarası, ambalaj etiketindeki numara ve irsaliyedeki numara birbirini tutmalıdır. Üretim tarihi ile TDS'teki raf ömrü birlikte okunur.

Akredite laboratuvar ne demek? Laboratuvarın ölçüm güvenilirliği uluslararası bir standarda (ISO/IEC 17025) göre bağımsız bir kurumca denetlenmiş demektir. Sertifikada laboratuvarın adı ve akreditasyon numarası yazıyorsa bu bilgi doğrulanabilir.

CoA alıcının kendi kontrolünün yerine geçmez. Sertifika tedarikçinin ölçümüdür. ABD takviye üretim kuralları hammaddenin kimliğini tedarikçi sertifikasıyla değil, alıcının kendi testiyle doğrulatır. Test koku ve görünüş kadar basit olabilir [4]. Sertifika, alıcının girdi kontrolünün (gelen malı kabul etmeden önceki kontrol) başlangıç noktasıdır. Hangi satırın kendi laboratuvarında doğrulanacağını alıcı seçer.

Belgeler birbirini tutuyor mu, güncel mi?

Kimlik satırları aynı olmalıdır. Ürün adı ve kodu, CAS numarası ve INCI adı üç belgede de aynı yazmalıdır. TDS'teki sınır ile CoA'daki ölçüm aynı birimde ve aynı yöntemle olmalıdır. SDS'in 3. bölümündeki bileşen listesi TDS'teki bileşimle çelişmemelidir.

SDS'in tarihi ve 2. bölümü okunur. Tehlike sınıfı için 2. bölüm okunur. Endonezya'da 42 güvenlik formunu tarayan bir çalışma 2. bölümü hepsinde tam, 11. bölümü (zehirlilik ayrıntısı) hiçbirinde tam bulmuştur [5]. Formun tarihi ve hazırlayan tedarikçi de kontrol edilir.

Kaynaklar

  1. Avrupa Komisyonu (2020). Commission Regulation (EU) 2020/878 amending Annex II to Regulation (EC) No 1907/2006 (REACH): requirements for the compilation of safety data sheets (sixteen sections; date of compilation; revisions in Section 16; flash point under subsection 9.1). Official Journal of the European Union. https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2020/878/oj
  2. Kushner J. (2013). Utilizing quantitative certificate of analysis data to assess the amount of excipient lot-to-lot variability sampled during drug product development. Pharmaceutical Development and Technology. https://doi.org/10.3109/10837450.2011.604784
  3. Nguyen H., Nguyen H. et al. (2026). Nano-Enabled Advances in Tea Tree Essential Oil (Melaleuca alternifolia): Composition, Bioactivity, and Emerging Roles in Food Protection. Materials. https://doi.org/10.3390/ma19132915
  4. Sarma N., Monagas M. et al. (2026). Compendial Perspectives on Botanical Identity Testing. Journal of Natural Products. https://doi.org/10.1021/acs.jnatprod.5c01200
  5. Hidayat D., Andella C. et al. (2021). Evaluation of the completeness and accuracy of 42 safety data sheets (SDSs) of chemical substances, 2019. Gaceta Sanitaria. https://doi.org/10.1016/j.gaceta.2021.07.026